Η τριήμερη κοινοβουλευτική παρωδία που εκτυλίχθηκε μέσα στον ναό της Δημοκρατίας ήταν η οριστική αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεται την εξουσία το καθεστώς Μητσοτάκη: με αλαζονεία ηττημένου που αρνείται να το παραδεχτεί, με περιφρόνηση απέναντι στους θεσμούς που δήλωνε ότι υπηρετεί και με τη λογική ενός στενού πυρήνα που μετέτρεψε το κράτος, τη Δικαιοσύνη, τη Βουλή και τις ανεξάρτητες αρχές από πυλώνες Δημοκρατίας σε εργαλεία αυλής.
Ήταν οργανωμένη επιχείρηση συγκάλυψης, θεσμικό πραξικόπημα ντυμένο με κοινοβουλευτικό μανδύα, αγωνιώδης προσπάθεια να θαφτεί κάτω από διαδικαστικά τερτίπια και αριθμητικά μαγειρέματα το μεγαλύτερο σκάνδαλο θεσμικής εκτροπής της Μεταπολίτευσης: το παρακράτος των υποκλοπών, η χειραγώγηση της ΕΥΠ και η μετατροπή της χώρας σε σύστημα παρακολούθησης πολιτικών αντιπάλων, δημοσιογράφων και κρατικών λειτουργών.
Και μέσα σε αυτή τη σκοτεινή εικόνα, υπήρξε μία πολιτική παρουσία που στάθηκε όρθια. Ο Νίκος Ανδρουλάκης εμφανίστηκε ως ο εκφραστής της δημοκρατικής αγανάκτησης ενός ολόκληρου λαού που βλέπει τη χώρα του να διολισθαίνει σε επικίνδυνες ατραπούς. Με καθαρό λόγο, θεσμική σοβαρότητα και αδιαμφισβήτητη τεκμηρίωση ξεγύμνωσε το κυβερνητικό αφήγημα και αποκάλυψε ότι πίσω από τη βιτρίνα του δήθεν «επιτελικού κράτους» κρύβεται ένας μηχανισμός ελέγχου, εκβιασμών και αδιαφάνειας που δεν έχει προηγούμενο στη μεταπολιτευτική ιστορία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μοιάζει πλέον με πρωθυπουργό ευρωπαϊκής χώρας. Μοιάζει με ηγέτη φοβισμένο, απομονωμένο, εγκλωβισμένο μέσα στο ίδιο το σύστημα που ο ίδιος έχτισε με επιμέλεια και υπερηφάνια. Η εικόνα ενός πρωθυπουργού που αποφεύγει τη μετωπική σύγκρουση, που αποχωρεί από την αίθουσα για να μην βρεθεί αντιμέτωπος με την αλήθεια, δεν αποπνέει κυβερνητική ισχύ. Αποπνέει πανικό πολιτικής αποσύνθεσης.
Η πρωτοφανής μεθόδευση της κυβέρνησης να επιστρατεύσει τον Μάκη Βορίδη προκειμένου να επιβάλει αυθαίρετα το όριο των 151 ψήφων για τη σύσταση της Εξεταστικής Επιτροπής δεν είναι νομικός ακροβατισμός. Είναι ευθεία κακοποίηση του Συντάγματος και των κοινοβουλευτικών παραδόσεων της χώρας. Η ίδια η Νέα Δημοκρατία ήρθε να αναιρέσει προηγούμενες δικές της αποφάσεις μόνο και μόνο για να αποτρέψει τη διερεύνηση της αλήθειας. Τόσο βαθύς είναι ο φόβος τους μπροστά στο ενδεχόμενο να ανοίξουν οι φάκελοι, τόσο εκκωφαντική η ενοχή τους.
Η Ελλάδα ζει μια πρωτοφανή αντιστροφή της πολιτικής ηθικής. Εκείνοι που όφειλαν να λογοδοτούν κουνάνε το δάχτυλο, εκείνοι που όφειλαν να απολογούνται εμφανίζονται ως δήθεν υπερασπιστές της σταθερότητας, και εκείνοι που αποκάλυψαν το σκοτεινό δίκτυο παρακολουθήσεων στοχοποιούνται ως «κίνδυνος για τη χώρα». Αυτή όμως η χώρα έχει ιστορική μνήμη. Ο ελληνικός λαός έχει ξαναδεί εξουσίες που πίστεψαν ότι μπορούν να ελέγχουν τα πάντα, κυβερνήσεις που νόμιζαν ότι η αλαζονεία τους είναι αδυσώπητη και συστήματα που αντιμετώπισαν τη Δημοκρατία σαν λάφυρο. Και γνωρίζει καλά ότι όταν η εξουσία μετατρέπεται σε μηχανισμό φόβου και παρακολούθησης, δεν κινδυνεύει ένα κόμμα. Στην πραγματικότητα κινδυνεύει η ίδια η δημοκρατική αρχή.
Ακόμη και μέσα στο ίδιο το κυβερνητικό στρατόπεδο, οι ρωγμές πλέον είναι εμφανείς. Οι δημόσιες αιχμές, οι υπόγειες διαρροές, οι αναφορές περί εξευτελισμού των θεσμών και πολιτικής απομόνωσης του Μαξίμου αποδεικνύουν ότι η κρίση δεν είναι μόνο κοινωνική ή κοινοβουλευτική. Είναι κρίση νομιμοποίησης, κρίση εμπιστοσύνης απέναντι σε μια εξουσία που κυβερνά σαν να τρέμει διαρκώς από την ίδια της την αλήθεια.
Η συντονισμένη αποχώρηση του ΠΑΣΟΚ και των υπόλοιπων κομμάτων της αντιπολίτευσης από την ψηφοφορία ήταν η μόνη δημοκρατικά αξιοπρεπής στάση. Ο Νίκος Ανδρουλάκης αρνήθηκε να νομιμοποιήσει μια διαδικασία-πλυντήριο, αρνήθηκε να παίξει τον ρόλο του κομπάρσου σε μια προαποφασισμένη συγκάλυψη. Διότι υπάρχουν στιγμές στην ιστορία ενός τόπου όπου η ουδετερότητα γίνεται συνενοχή, και πολιτικές ηγεσίες που δεν κρίνονται από τις δημοσκοπήσεις αλλά από το αν στάθηκαν όρθιες όταν η Δημοκρατία δεχόταν επίθεση.
Το αίτημα είναι κοινωνικό, εθνικό, βαθιά δημοκρατικό. Οι πολίτες απαιτούν διαφάνεια, λογοδοσία, αξιοκρατία και θεσμική καθαρότητα. Απαιτούν μια χώρα όπου ο πρωθυπουργός δεν θα κρύβεται στις σκιές από τον πολιτικό του αντίπαλο και τους πολίτες, όπου η Δικαιοσύνη δεν θα σέρνεται πίσω από τις αποκαλύψεις, όπου οι θεσμοί δεν θα λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας της εξουσίας. Η πολιτική αλλαγή δεν θα έρθει μόνο μέσα από τις κάλπες. Έχει ήδη ξεκινήσει μέσα στην κοινωνία, στις συνειδήσεις των πολιτών, στην οργή της μεσαίας τάξης που προδόθηκε, στους νέους ανθρώπους που ασφυκτιούν. Γιατί όταν ένας λαός αρχίζει να σηκώνεται ξανά όρθιος, κανένα σύστημα εξουσίας — όχι οι παρακολουθήσεις, όχι οι εκβιασμοί, όχι τα κοινοβουλευτικά τεχνάσματα — δεν μπορεί να τον σταματήσει. Η Δημοκρατία μπορεί να τραυματίζεται. Δεν πεθαίνει. Και η ώρα της λογοδοσίας πλησιάζει.
