Μετά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, οι οποίες παρουσιάστηκαν ως εξαντλητικές του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου, έχουν ήδη δρομολογηθεί ή φημολογούνται νέα μέτρα συνολικής αξίας περίπου 800 εκατομμυρίων ευρώ, εκτός του αρχικού πλαισίου.
Συγκεκριμένα, μετά τη ΔΕΘ έχουν δρομολογηθεί μέτρα αξίας 397 εκατομμυρίων ευρώ, που δεν είχαν εξαγγελθεί εκεί.
Πρόκειται για την επιδότηση διυλιστηρίων στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, την ενίσχυση της ενεργοβόρας βιομηχανίας και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Παράλληλα, σύμφωνα με σημερινά πρωτοσέλιδα, φημολογούνται επιπλέον μέτρα αξίας περίπου 400 εκατομμυρίων ευρώ, όπως νέο Fuel Pass, επιδότηση λογαριασμών ρεύματος σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επιδότηση κόστους ακτοπλοΐας.
Από το σύνολο των περίπου 800 εκατομμυρίων ευρώ, μόλις 200 εκατομμύρια εκτιμάται ότι θα καταλήξουν άμεσα στον πολίτη.
Τα τρία τέταρτα των ψηφισμένων και των φημολογούμενων μέτρων κατευθύνονται σε επιχειρήσεις. Η κριτική εστιάζει στο ότι η κυβέρνηση δεν αγγίζει ισχυρούς κλάδους προκειμένου να διευρύνει περαιτέρω τον δημοσιονομικό χώρο, αφήνοντας ανεκμετάλλευτες τις ευελιξίες του Συμφώνου Σταθερότητας.
Οι ευελιξίες του Συμφώνου Σταθερότητας
Ευρωπαϊκά κράτη, στους προϋπολογισμούς του 2026 και του 2027, αξιοποιούν τις δυνατότητες του Συμφώνου Σταθερότητας (άρθρο 2 παρ. 2, σημεία 13 και 42 του Κανονισμού 1263/2024). Αυτές περιλαμβάνουν:
- Τη δυνατότητα έκτακτων δαπανών (one-off expenditure measures), που σε παραδείγματα ευρωπαϊκών χωρών φτάνουν το 0,5% έως 0,9% του ΑΕΠ και δεν υπολογίζονται στη μεταβολή δαπανών του ευρωπαϊκού κανόνα.
- Τη δυνατότητα διακριτών μέτρων εσόδων (Discretionary Revenue Measures), που σε άλλες χώρες φτάνουν από 0,9% έως 1,92% του ΑΕΠ, μέσω τριετούς φορολόγησης όσων ευνοούνται από την κρίση πληθωρισμού και τα υψηλά επιτόκια (τράπεζες, διυλιστήρια, πάροχοι ηλεκτρικού ρεύματος).
Ανάλυση των μέτρων
Τα ήδη δρομολογημένα μέτρα μετά τη ΔΕΘ περιλαμβάνουν:
- Αύξηση επιδόματος θέρμανσης: 52 εκατ. ευρώ επιπλέον
• Ενίσχυση βιομηχανίας: 95 εκατ. ευρώ
• Επιδότηση διυλιστηρίων: 20 εκατ. ευρώ (1-15/10/2026 στο diesel)
Εκτιμώμενη επιδότηση διυλιστηρίων για τα επόμενα 15ήμερα: περίπου 230 εκατ. ευρώ.
Σύνολο: 397 εκατομμύρια ευρώ.
Τα φημολογούμενα μέτρα νέο Fuel Pass, επιδότηση ρεύματος σε ΜΜΕ και επιδότηση ακτοπλοΐας εκτιμώνται σε επιπλέον 400 εκατομμύρια ευρώ.
Όλα αυτά βρίσκονται εκτός του πλαισίου που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ. Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός, στις 7 Σεπτεμβρίου 2026, στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, είχε δηλώσει ότι το πλαίσιο στήριξης που εξήγγειλε «είναι αυστηρά κοστολογημένο και κινείται μέχρι του τελευταίου ευρώ εντός των πλαισίων των δημοσιονομικών στόχων, όπως αυτοί έχουν καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει όσους υποστήριζαν ότι ο δημοσιονομικός χώρος που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ ήταν περιορισμένος και δεν αξιοποιούσε πλήρως τις ευελιξίες που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
