Νέες παρεμβάσεις που στηρίζουν σημαντικά τους δανειολήπτες και σφίγγουν περαιτέρω το πλαίσιο ελέγχου των servicers ανακοίνωσε στη Βουλή ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Ο υπουργός Οικονομικών ενημέρωσε τα μέλη της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής ότι στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για τη στήριξη των συνεπών δανειοληπτών θα προστεθούν δύο τροπολογίες για καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού και δεκαπλασιασμό των προστίμων στους servicers.
Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι οι παρεμβάσεις οι οποίες ανακοινώνονται δείχνουν ότι η κυβέρνηση δεν στηρίζει τα funds και τους servicers, ενώ άφησε και αιχμές για τον Αλέξη Τσίπρα τον οποίο χαρακτήρισε «πατερούλη των μεγάλων funds». Παράλληλα κάλεσε την αντιπολίτευση να ψηφίσει υπέρ του νομοσχεδίου.
Ο υπουργός ανέφερε ότι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο περιλαμβάνει 16 ρυθμίσεις υπέρ των πολιτών, παρουσιάζοντας παράλληλα δύο νέες παρεμβάσεις που αφορούν τους δανειολήπτες.
Όπως τόνισε, οι παρεμβάσεις αυτές αποτυπώνουν την πολιτική βούληση της κυβέρνησης να ελαφρύνει το οικονομικό βάρος των ανθρώπων που προσπαθούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους.
Η ανακοίνωση των παρεμβάσεων από τον Κυριάκο Πιερρακάκη:
Η πρώτη παρέμβαση αφορά την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, σήμερα το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 3% για τα πρώτα τρία χρόνια, ενώ για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις ανέρχεται στο 4%. Στη συνέχεια γίνεται κυμαινόμενο και μπορεί να φτάσει έως το 5,67%, ανάλογα με το είδος της οφειλής.
Με τη νέα παρέμβαση, το επιτόκιο θα παραμένει σταθερό στο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ανεξάρτητα από το εάν υπάρχει υποθήκη ή όχι και ανεξάρτητα από τον χρηματοδοτικό φορέα.
Η ρύθμιση θα αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026, όπως διευκρίνισε ο υπουργός. Ο κ. Πιερρακάκης εξήγησε ότι η συγκεκριμένη αλλαγή θα επιτρέπει στους οφειλέτες να γνωρίζουν με ασφάλεια το ύψος της δόσης τους καθ’ όλη τη διάρκεια της συμφωνίας.
Παρουσιάζοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανέφερε ότι για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος μπορεί να φτάσει τα 20.200 ευρώ για απαίτηση με εξασφάλιση και τα 28.000 ευρώ για απαίτηση χωρίς εξασφάλιση. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η παρέμβαση δεν αφορά μόνο τους ευάλωτους δανειολήπτες, αλλά καλύπτει και τη μεσαία τάξη, κάνοντας λόγο για πραγματική ελάφρυνση των οφειλετών.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την αύξηση των προστίμων που μπορεί να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, τους λεγόμενους servicers.
Όπως ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβληθεί σήμερα ανέρχεται σε 500.000 ευρώ, ενώ με τη νέα ρύθμιση δεκαπλασιάζεται και φτάνει τα 5 εκατομμύρια ευρώ. Η αύξηση αφορά σοβαρές παραβάσεις των υποχρεώσεων των servicers, μεταξύ των οποίων η πλημμελής διαχείριση παραπόνων και η μη τήρηση υποχρεώσεων που απορρέουν από το εποπτικό πλαίσιο.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι τα συγκεκριμένα πρόστιμα επιβάλλονται από την Τράπεζα της Ελλάδος και είναι διαφορετικά από εκείνα που προβλέπονται ήδη στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο.
Σφοδρή επίθεση στην αντιπολίτευση
Να σημειωθεί ότι το υπό συζήτηση νομοσχέδιο θα εισαχθεί για συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής αύριο Τετάρτη. Το προηγούμενο διάστημα σύσσωμη αντιπολίτευση υποστήριζε πως οι προωθούμενες ρυθμίσεις δεν προστατεύουν τους δανειολήπτες, αντιθέτως εξυπηρετούν τα συμφέροντα των εταιρειών διαχείρισης δανείων. Τόσο η εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη όσο και ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Παππάς ισχυρίστηκαν ότι η κυβέρνηση νομοθετεί υπέρ των συμφερόντων των servicers.
Ο κ. Πιερρακάκης απαντώντας είπε αρχικά πως “κάποια πράγματα πρέπει να ξεκαθαριστούν πλήρως Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει 16 ρυθμίσεις υπέρ του πολίτη” σημειώνοντας πως στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις θα προστεθούν και οι δύο νέες που εξήγγειλε.
“Τις τελευταίες ημέρες βουλευτές της αντιπολίτευσης επιδίδονται σε πρωτοφανές κρεσέντο συνωμοσιολογίας και αναρωτιούνται ποιος μας υπαγόρευσε το άρθρο 23. Επειδή η επιμονή έχει τελειώσει θα μιλήσουμε με γεγονότα. Οι servicers μας υπαγόρευσαν να τους βάζουμε πρόστιμα 5 εκατ ευρώ και 500 χιλ ευρώ ανα δανειολήπτη; Μήπως μας ζήτησαν να τους υποχρεώσουμε να καταθέτουν τα έγγραφα των δανείων; Μήπως μας ζήτησαν να τους βάλουμε προθεσμίες και αυστηρές συνέπειες όταν παραβιάζουν τα δικαιώματα των πολιτών; Δηλαδή ήρθαν και μου είπαν να τους βάλω περισσότερες υποχρεώσεις και μεγαλύτερα πρόστιμα; Αυτή είναι η θεωρία σας. Όταν μια θεωρία συνωμοσίας ακυρώνει όλο το νομοσχέδιο για να σταθεί όρθια τότε το πρόβλημα είναι στην θεωρία και όχι νομοσχέδιο” είπε ο Υπουργός.
Αναφορικά με το άρθρο 23 το οποίο δέχθηκε σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση και από τους δικηγορικούς συλλόγους σημείωσε: “προέβλεπε συναινετική συμφωνία οφειλέτη και διαχειριστών. Δεν έδινε δυνατότητα σε servicers να αλλάζουν μονομερώς τους όρους δανείου.
Αυτή ήταν η λογική της διάταξης και δεν είχε σχέση με τα τερατώδη που λέγατε”. Ο ίδιος εξήγησε ότι προχώρησε στην απόσυρση της ρύθμισης “για να σας αφαιρέσουμε οποία δικαιολογία να μην ψηφίσετε ένα νομοσχέδιο που προστατεύει τους δανειολήπτες και τιμωρεί τους servicers. Να δω τώρα πίσω από τι θα οχυρωθείτε”.
Ο κ. Πιερρακάκης σχολίασε και την κριτική που άσκησε ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
“Ο κ. Τσίπρας είπε χθες ότι “τον Δεκέμβρη του 2015, στις πρώτες δύσκολες μέρες των μνημονίων, ήρθε η τρόικα και επέβαλε ένα θεσμικό πλαίσιο που έδινε τη δυνατότητα να υπάρχουν servicers και funds. Από το 2015 έως και την ημέρα που έφευγα από το Μαξίμου δεν πέρασε ούτε ένα ευρώ στα funds από τις τράπεζες”. Αυτά είπε ο κ. Τσίπρας. Είναι έτσι;
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία ΤτΕ τέλος Μαρτίου 2019 επι τσίπρα οι εταιρείες είχαν αναλάβει δάνεια με συνολική απαίτηση 18 δις ευρώ. Και μικτή αξία 8,5 δις ευρώ Επί Τσίπρα όχι μόνο ψηφίστηκαν τα funds αλλά είχαν μεταβιβαστεί 18 δις ευρώ απαιτήσεις. Αυτό που σήμερα καταγγέλουν έγινε πιο ημερών τους”.
Απευθυνόμενος τέλος προς το ΠΑΣΟΚ ανέφερε: “πρέπει να αποφασίσετε ποιο δρόμο θέλετε να ακολουθήσετε. Είστε κόμμα υπεύθυνων λύσεων ή εύκολου λαϊκισμού; Οι εύκολες υποσχέσεις σας εξασφαλίζουν πρωτοσέλιδα αλλά δεν διασφαλίζουν το σπίτι των δανειοληπτών”.
Αναλυτικά οι ανακοινώσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη
Ειδικότερα όπως ανακοίνωσε στη Βουλή ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών:
«Στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), προχωρούμε σε δύο ακόμη ουσιαστικές παρεμβάσεις, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της προστασίας των δανειοληπτών και την αυστηροποίηση του πλαισίου εποπτείας των servicers.
Με τις δύο αυτές πρωτοβουλίες μειώνουμε το κόστος αποπληρωμής των οφειλών, ενισχύουμε την ασφάλεια και την προβλεψιμότητα των ρυθμίσεων και καθιστούμε αυστηρότερες τις συνέπειες για τους servicers που παραβιάζουν τους κανόνες.
1. Καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού
Με την πρώτη τροπολογία προστίθεται νέα παράγραφος 3Α στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020, με την οποία καθορίζεται σταθερό επιτόκιο 3% ετησίως για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς που καταρτίζονται στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.
Συγκεκριμένα, η ρύθμιση αφορά:
α) Οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη, σύμφωνα με την περ. α΄ του άρθρου 217 του ν. 4738/2020, και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
β) Οφειλέτες που χαρακτηρίζονται ως επιλέξιμοι, σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου (δηλ. περιλαμβάνεται όλη η μεσαία τάξη).
Το επιτόκιο καθορίζεται σε 3% ετησίως και παραμένει σταθερό για το σύνολο της διάρκειας της ρύθμισης. Η εφαρμογή του δεν εξαρτάται από το εάν οι οφειλές καλύπτονται από εμπράγματες ή άλλες ειδικές εξασφαλίσεις, ούτε από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.
Η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου καθίσταται υποχρεωτικός όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Σήμερα το επιτόκιο ανέρχεται σε 3% για τα πρώτα έτη για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 4% για τα πρώτα τρία έτη για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, ενώ αυτό αυξάνεται μετέπειτα σε κυμαινόμενο Euribor 3μήνου +2,5% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και Euribor 3μήνου + 3% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.
Με το σημερινό επίπεδο του Euribor (2,67%), το ανωτέρω σημαίνει ότι το επιτόκιο στον εξωδικαστικό μετά την παρέλευση τριετίας, θα ανερχόταν σε 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 5,67% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Τώρα για τις ανωτέρω κατηγορίες οφειλετών το επιτόκιο θα παραμείνει σταθερό 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης ανεξαρτήτως εμπράγματων εξασφαλίσεων. Η ρύθμιση ισχύει για καταβολές από 1/12/2026.
Για να δώσουμε ένα παράδειγμα:
-100.000 η οφειλή σύμφωνα με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης με διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών, χωρίς εφαρμογή του μηχανισμού step-up. Στο ισχύον καθεστώς, η μηνιαία δόση υπολογίζεται εκ νέου μετά την παρέλευση των πρώτων 36 μηνών, με βάση το υπόλοιπο της οφειλής και το νέο επιτόκιο για τους υπόλοιπους 204 μήνες.
Η εφαρμογή σταθερού επιτοκίου 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί του ισχύοντος κυμαινόμενου επιτοκίου μετά την πρώτη τριετία, μειώνει ουσιαστικά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των οφειλών.
Ειδικότερα, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος για τον οφειλέτη ανέρχεται σε περίπου 20.200 ευρώ στην περίπτωση εξασφαλισμένης απαίτησης και 28.600 ευρώ στην περίπτωση ανεξασφάλιστης απαίτησης.
2. Αύξηση των επιβαλλόμενων προστίμων από την αρμόδια εποπτική αρχή
Με την δεύτερη τροπολογία, αυξάνουμε σημαντικά τα επιβαλλόμενα πρόστιμα στις εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων σε περίπτωση παραβάσεων από την αρμόδια εποπτική αρχή, δηλ. την Τράπεζα της Ελλάδος. Έτσι, ενώ σήμερα το μέγιστο ορίζεται στις 500.000 ευρώ, ορίζουμε πλέον ως μέγιστο τα πέντε εκατομμύρια (5.000.000) ευρώ.
Με τον τρόπο αυτό καθιστούμε σημαντικά επαχθέστερη για τους servicers την παραβίαση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από το θεσμικό πλαίσιο, καθώς το μέγιστο πρόστιμο δεκαπλασιάζεται.
Σημειώνεται ότι η ανωτέρω ρύθμιση αφορά τις περιπτώσεις προστίμων που επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος, σύμφωνα με το άρθρο 27 του νόμου 5072/2023 και αφορά ενδεικτικά τις ακόλουθες περιπτώσεις:
• διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί την απαίτηση που περί συμβατικής σχέσης μεταξύ διαχειριστή πιστώσεων και αγοραστή πιστώσεων, ή συνάπτει σύμβαση εξωτερικής ανάθεσης κατά παράβαση του άρθρου περί εξωτερικής ανάθεσης δραστηριοτήτων από διαχειριστή πιστώσεων, ή ο πάροχος πιστωτικών υπηρεσιών, στον οποίο ανατίθενται οι δραστηριότητες διαχείρισης πιστώσεων εξωτερικά, διαπράττει σοβαρή παράβαση της κείμενης νομοθεσίας,
• διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί τις απαιτήσεις για το οργανωτικό πλαίσιο διακυβέρνησης και τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων του δανειολήπτη και η συμμόρφωση με τους κανόνες περί προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,
• η πολιτική του διαχειριστή πιστώσεων δεν επαρκεί για την ορθή μεταχείριση των δανειοληπτών σύμφωνα με τον νόμο,
• οι εσωτερικές διαδικασίες του διαχειριστή πιστώσεων, δεν προβλέπουν την καταγραφή και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στο νόμο,
• αγοραστής πιστώσεων που έχει έδρα στην Ελλάδα ή, εφόσον συντρέχει περίπτωση, ο αντιπρόσωπος που έχει ορισθεί, δεν γνωστοποιεί τις πληροφορίες περί ορισμού διαχειριστών πιστώσεων ή άλλων οντοτήτων, και περί γνωστοποίησης στις αρμόδιες αρχές της μεταβίβασης πιστώσεων,
• αγοραστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου περί υποχρεώσεων των αγοραστών πιστώσεων,
• διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου περί δυνατότητας κατοχής χρηματικών ποσών,
• αγοραστής ή διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με το νομικό πλαίσιο που αφορά τις σχέσεις με τους δανειολήπτες.
Σημειώνεται ότι η Τράπεζα της Ελλάδος μπορεί να υποβάλλει πρόστιμο για σωρεία παραβάσεων, ενώ οι παραβάσεις για τις οποίες υποβάλλει πρόστιμο η Τράπεζα της Ελλάδος είναι επιπρόσθετες των υποχρεώσεων που ορίζονται στο άρθρο 15 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου και αφορούν ειδικότερα πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 που επιβάλλονται ανά δανειολήπτη από την Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, σε περιπτώσεις που διενεργηθούν ενέργειες είσπραξης σε συνεπή δανειολήπτη ή δανειολήπτη που δεν καταβάλλει κάποιες δόσεις εξαιτίας της μη χορήγησης από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή πιστώσεων των αναγκαίων στοιχείων».
Μαρκόπουλος: delivery boy των funds οποιος καταψηφίσει
Επίθεση στην αντιπολίτευση με οξύτερο τρόπο εξαπέλυσε νωρίτερα και ο υφυπουργός Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος υποστηρίζοντας πως όσοι καταψηφίσουν το σχέδιο νόμου μετατρέπονται σε “delivery boys” των funds και των services.
“Εκφράστηκε καθαρά η θέση της κυβέρνησης για τους servicers. Μας καλείτε να αποσύρουμε το νομοσχέδιο; Να αποσύρουμε τις διατάξεις που βάζουν ποινές στα funds ; Θέλετε να γίνετε νεροκουβαλητές τους; Δεν έχω ακούσει μια κουβέντα για πυρήνα του νομοσχεδίου. Είστε υπερ ή κατα των ποινών και της άμεσης ενημέρωσης χωρίς κόστος για τους δανειολήπτες; Παχιά τα λόγια σας αλλά στα έργα εξελίσσεστε σε delivery boys των funds εαν καταψηφίσετε. Ο Τσίπρας έφερε τα funds και εμείς φέρουμε ποινές για τα funds”.
Αποστολάκη: επιστρατεύτηκε ο υπουργός που έφερε και δώρα.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ η κυρία Μιλένα Αποστολάκη είπε ότι δεν δέχεται “μαθήματα υπευθυνότητας” από την κυβέρνηση ενώ υποστήριξε ότι η παρέμβαση Πιερρακάκη επιστρατεύτηκε για να υπάρξει “διαχείριση” του “πολιτικού κόστους” για το Μέγαρο Μαξίμου.
Πάντως, η εισηγήτρια της αξιωματικής αντιπολίτευσης σχολιάζοντας τις ρυθμίσεις του εξήγγειλε ο Υπουργός Οικονομικών μίλησε για “δώρα” αν και επέμεινε ότι η κυβέρνηση οφείλει να κάνει αποδεκτές τις σχετικές τροπολογίες που κατέθεσε η Χαριλάου Τρικούπη.
“Είναι συγκινητική η προσπάθειά του κ. Πιερρακάκη να διαχειριστεί σήμερα το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Επιστρατεύεται ο υπουργός που φέρνει και δώρα και είναι τόσο έτοιμος ο προπαγανδιστικός μηχανισμός που το non paper με το περιεχόμενο των δώρων είχε μοιραστεί πριν το τέλος της ομιλίας του και έχει ανέβει ήδη στα site” είπε χαρακτηριστικά για να συνεχίσει “αυτά τα δώρα αναρωτιέμαι γιατί σήμερα και γιατί απ’ τον κύριο Περακάκη. Σήμερα κατάλαβαν την ανάγκη για πολλαπλασιασμό του προστίμου;”.
