ΕΡΩΤΗΣΗ & Α.Κ.Ε.

Αχαρνές, 18/09/2026

Του: Φωτόπουλου Στυλιανού, Βουλευτού Α’ Ανατολικής Αττικής

Προς: Τον κ. Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Τον κ. Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Θέμα:        «Αίτημα λήψης διευκρινίσεων επί των δημοσίων συμβάσεων του έτους 2025 με έμφαση στις απευθείας αναθέσεις και στις διαδικασίες διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού»

Κύριοι Υπουργοί,

Η προσφυγή σε διαδικασίες ανάθεσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, αποτελεί εξαίρεση από τον κανόνα της διαγωνιστικής διαδικασίας και, κατά το εθνικό και ενωσιακό Δίκαιο, προϋποθέτει, δε, ειδική και επαρκή αιτιολόγηση. Τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία και τα πρόσφατα ελεγκτικά ευρήματα δικαιολογούν την πρωτοβουλία μας για την άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου, ως προς την έκταση του φαινομένου και τον βαθμό ανάπτυξης πραγματικού ανταγωνισμού για τους εξής λόγους: (α) Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία που αντλήθηκαν από το ‘’ΚΗΜΔΗΣ’’, κατά το δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025, καταγράφηκαν 209.702 δημόσιες συμβάσεις, συνολικής αξίας 13,233 δις ευρώ, εκ των οποίων, 161.069 συμβάσεις συνολικής αξίας 2,261 δις ευρώ αφορούσαν σε απ’ ευθείας αναθέσεις, δηλαδή, σε μια αντιστοιχία περίπου στο στατιστικό μέγεθος του 76,8% του συνολικού πλήθους των δημοσίων συμβάσεων. (β) Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην πρόσφατη Έκθεσή του επί του Απολογισμού και του Ισολογισμού του Κράτους οικονομικού έτους 2024, καταγράφει ζητήματα αξιοπιστίας και πληρότητας των καταχωρήσεων των δημοσίων συμβάσεων, περιορισμένο ανταγωνισμό, καθώς και περιπτώσεις κατάτμησης αναγκών, διαδοχικών απευθείας αναθέσεων για ίδια ή ομοειδή αντικείμενα και προσφυγής σε διαδικασία διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και χωρίς επαρκή τεκμηρίωση των ειδικών προϋποθέσεων. (γ) Κατά την Έκθεση επί των Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου 2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μόλις το 19% των εποπτευόμενων από το ελληνικό Δημόσιο φορέων διαθέτει λειτουργικά ολοκληρωμένα Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου. Στις δε συμβάσεις για τη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών σε Υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου, το 90% των εν λόγω φορέων προσέφυγε σε απευθείας ανάθεση, μέσω της οποίας ανατέθηκε, περίπου, το 85% της συνολικής αξίας των σχετιζόμενων δημόσιων προμηθειών (αγαθών & υπηρεσιών), δηλαδή, περί τα 7,6 εκατομμύρια ευρώ, επί συνόλου 8,9 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ, το 65,5% του πλήθους και της αξίας των σχετικών συμβάσεων συγκεντρώθηκε στους οκτώ μεγαλύτερους αναδόχους. (δ) Η περιορισμένη ανάπτυξη του ανταγωνισμού και η χρήση μη ανταγωνιστικών διαδικασιών στις δημόσιες συμβάσεις έχουν αποτελέσει αντικείμενο επισημάνσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συστηματική παρακολούθηση περί του αν εφαρμόζεται το εθνικό και ενωσιακό νομικό πλαίσιο κατά την κατάρτισή τους.

Η δημοσιονομική διάσταση του ζητήματος είναι εξίσου κρίσιμη. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, σε ανάλυσή του, τον Ιανουάριο του 2026, με λήψη υπόψη των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτίμησε ότι, μετά την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, προέκυπτε, για το 2026, πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο της τάξης του 0,3% του ΑΕΠ ή, περίπου, διαφορά της τάξης των 750 εκατομμυρίων ευρώ. Σε συνθήκες περιορισμένων δημοσιονομικών περιθωρίων, η διασφάλιση όρων πραγματικού ανταγωνισμού και της βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής στις δημόσιες συμβάσεις αποτελεί ουσιώδη παράγοντα δημοσιονομικής αποτελεσματικότητας.

Τα ανωτέρω καθιστούν αναγκαία την πλήρη και συγκρίσιμη αποτύπωση των σχετικών συμβάσεων, προκειμένου να καταστεί δυνατός ο έλεγχος της αιτιολόγησης των εξαιρετικών διαδικασιών, των τυχουσών ενδείξεων κατάτμησης και του βαθμού συγκέντρωσης των αναθέσεων. Η δυνατότητα της Δημόσιας Διοίκησης να γνωρίζει και να αποτυπώνει με ενιαίο και αξιόπιστο τρόπο, το ποιος αναθέτει, με ποια διαδικασία, σε ποιον και με ποια συνολική αξία, αποτελεί βασική προϋπόθεση διαφάνειας, λογοδοσίας και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Για τους ανωτέρω λόγους και προς διασφάλιση της διαφάνειας, της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της αποτελεσματικής άσκησης του κοινοβουλευτικού ελέγχου,

Ερωτώνται οι κ. κ. Υπουργοί:

1. Πώς δικαιολογείτε τις παραπάνω καταγραφόμενες παρατηρήσεις επί των δημοσίων συμβάσεων, όπως αυτές απαριθμούνται με σήμανση (α) ως (δ), στην πρώτη σελίδα της παρούσας;

• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε συγκεντρωτικό πίνακα με το σύνολο των δημοσίων συμβάσεων που καταχωρήθηκαν στο ‘’ΚΗΜΔΗΣ’’, κατά το 2025, με καταγραφή του πλήθους αυτών και με κατηγοριοποίηση που θα αναφέρει την αξία έκαστης, χωρίς ΦΠΑ, ανά διαδικασία ανάθεσης, με διακριτή αναφορά, τουλάχιστον, περί του ποιες εξ’ αυτών αφορούν σε ανοικτή διαδικασία, ποιες σε κλειστή διαδικασία, ποιες σε ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση, ποιες σε απευθείας ανάθεση του άρθρου 118, του ν.4412/2016 και ποιες σε διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, βάσει του άρθρου 32 του ίδιου νόμου και λοιπές διαδικασίες ( Κατανομή ανά διαδικασία ανάθεσης )
• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε, αφενός, συγκεντρωτικό πίνακα με το σύνολο των δημοσίων συμβάσεων που καταχωρήθηκαν στο ‘’ΚΗΜΔΗΣ’’, κατά το 2025, με κατηγοριοποίηση των σχετικών στοιχείων ενοποιημένων ανά Υπουργείο, με άθροιση της κεντρικής υπηρεσίας και όλων των εποπτευόμενων φορέων του, και αφετέρου, πίνακα αντιστοίχισης των ως άνω συμβάσεων που θα κατηγοριοποιεί τις αναθέτουσες αρχές του εκάστοτε εποπτεύοντος Υπουργείου, βάσει του οποίου πραγματοποιήθηκε η ενοποίηση.
• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε πίνακα με τις δημόσιες συμβάσεις του 2025, όπου να διακρίνεται το πλήθος περιπτώσεων αυτών που ανατέθηκαν με διαπραγμάτευση, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτα γεγονότα και με διακρινόμενα στοιχεία, ανά σύμβαση, την επωνυμία του φορέα, το αντικείμενο, την αξία χωρίς ΦΠΑ, την ακριβή νομική βάση και την ειδική αιτιολογία του κατεπείγοντος. Επί των εν λόγω στοιχείων, παρακαλώ, να επισημαίνονται σε ειδική κατηγοριοποίηση οι φορείς που επικαλέστηκαν την ίδια βάση του ‘’κατεπείγοντος’’ περισσότερες από μία φορές, εντός του 2025, με διακριτό το πλήθος, το αντικείμενο και τη συνολική αξία των σχετικών συμβάσεων ( Τεκμηρίωση του κατεπείγοντος )
• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε κατάλογο με τις περιπτώσεις των δημοσίων συμβάσεων του 2025, όπου να διακρίνεται το πλήθος περιπτώσεων, κατά τις οποίες, η ίδια αναθέτουσα αρχή συνήψε, κατά το χρονικό διάστημα 1.1.2025­31.12.2025, τρεις ή περισσότερες συμβάσεις με τον ίδιο ανάδοχο και με ίδιο ή συναφή κωδικό ‘’CPV’’, εφόσον, το άθροισμα της αξίας τους υπερβαίνει το κατά περίπτωση ισχύον όριο απ’ ευθείας ανάθεσης. Σε κάθε μια περίπτωση εκ των ανωτέρω, παρακαλώ, να αναφέρονται ο φορέας, ο ανάδοχος, το αντικείμενο, οι ημερομηνίες, οι κωδικοί ‘’CPV’’, η αξία κάθε σύμβασης και η συνολική αξία τους ( Ενδείξεις κατάτμησης )
• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε κατάλογο των είκοσι πρώτων αναδόχων δημοσίων συμβάσεων του 2025, με κριτήριο ιεράρχησής τους τη μεγαλύτερη συνολική αξία συμβάσεων που σύναψαν, κατά το 2025, αφενός, μέσω απευθείας ανάθεσης, και αφετέρου, μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με κατηγοριοποίηση ανά αριθμό συμβάσεων, συνολική αξία χωρίς ΦΠΑ και ποσοστό συμβατικής αξίας που αντιστοιχεί σε κάθε ανάδοχο επί της συνολικής αξίας των σχετικών συμβάσεων ( Συγκέντρωση αναδόχων ).
• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε συγκεντρωτικό πίνακα με τις περιπτώσεις των δημοσίων συμβάσεων για καθένα από τα έτη 2023, 2024 και 2025, όπου θα αποτυπώνεται η συνολική συμβασιοποιημένη αξία, ανά φορέα, για υπηρεσίες καθαριότητας, φύλαξης, σίτισης και συμβουλευτικής, με διάκριση ανά διαδικασία ανάθεσης [ βλ. άνω παρ. (iii) ]. Επί των ανωτέρω πινακοποιημένων στοιχείων, παρακαλώ, να αναφερθεί ρητώς το πλήρες σύνολο των κωδικών ‘’CPV’’ και των τυχόν λοιπών κριτηρίων ταξινόμησης που χρησιμοποιήθηκαν για την εξαγωγή των στοιχείων κάθε κατηγορίας, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος της πληρότητας και της συγκρισιμότητάς τους.
• Παρακαλώ να μου χορηγήσετε κατάλογο με τις ενέργειες στις οποίες προέβησαν τα αρμόδια Υπουργεία και οι εποπτευόμενοι φορείς τους, σε συνέχεια των ευρημάτων και των συστάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σχετικά με τις απευθείας αναθέσεις, με ειδική αναφορά στον περιορισμένο ανταγωνισμό, στην επαναλαμβανόμενη προσφυγή σε εξαιρετικές διαδικασίες, στις ενδείξεις κατάτμησης και στην αξιοπιστία και πληρότητα των καταχωρήσεων στο ‘’ΚΗΜΔΗΣ’’, ιδίως, σε συνέχεια της Έκθεσης επί του Απολογισμού και του Ισολογισμού του Κράτους για το οικονομικό έτος 2024 και της Έκθεσης επί των Συστημάτων Εσωτερικού Ελέγχου για το 2025. Παρακαλώ, για κάθε σχετική σύσταση να αναφέρονται η διορθωτική ενέργεια, η ημερομηνία υλοποίησης και η σχετική διοικητική πράξη. Τα ανωτέρω στοιχεία, παρακαλώ, επίσης, να κατατεθούν και σε επεξεργάσιμη ηλεκτρονική μορφή (‘’.xlsx’’ ή ‘’.csv’’), όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό.

(ix) Σε περίπτωση που οποιοδήποτε από τα αιτούμενα στοιχεία δεν τηρείται, δεν είναι διαθέσιμο ή δεν είναι δυνατόν να εξαχθεί ή να διασταυρωθεί από τα πληροφοριακά συστήματα της Διοίκησης, παρακαλώ, να μου δηλωθούν επί καταλόγου, ρητώς και χωριστά για καθένα από τα ανωτέρω αιτήματα [ από σήμανση (i) ως (vii) ], ο συγκεκριμένος λόγος αδυναμίας, ο αρμόδιος φορέας και το πληροφοριακό σύστημα όπου τηρούνται τα διαθέσιμα σχετικά δεδομένα.

Ο Ερωτών Βουλευτής

Φωτόπουλος Στυλιανός