Ένας θρύλος που εδώ και χρόνια περιβάλλει την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη φαίνεται πως αποκτά πραγματική βάση, καθώς ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, αποκάλυψε ότι έχουν καταγραφεί υπόγειες σήραγγες συνολικού μήκους περίπου 9 χιλιομέτρων κάτω από το ιστορικό μνημείο.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στο Καχραμανμαράς, ο Τούρκος υπουργός ανέφερε ότι ήδη πραγματοποιούνται εργασίες καθαρισμού και αποκατάστασης στα τμήματα των υπόγειων διαδρομών που είναι προσβάσιμα. Σε αρκετά σημεία, ωστόσο, η πρόσβαση παραμένει αδύνατη εξαιτίας καταρρεύσεων.
«Μόλις ολοκληρωθούν οι εργασίες, μπορούμε να αξιολογήσουμε το άνοιγμα των κατάλληλων και ασφαλών τμημάτων για τους επισκέπτες», δήλωσε ο Ερσόι.
Η συγκεκριμένη αναφορά έρχεται λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση του υπουργού, τον Φεβρουάριο του 2026, για την καταγραφή υπόγειων σηράγγων που, σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, χρονολογούνται περίπου 1.600 χρόνια πριν.
Παράλληλα με την έρευνα και την αποκατάσταση των υπόγειων διαδρομών, συνεχίζονται οι εκτεταμένες εργασίες συντήρησης και στατικής ενίσχυσης της Αγίας Σοφίας.
Ο Ερσόι χαρακτήρισε τις παρεμβάσεις ως «τις πιο ολοκληρωμένες» που έχουν πραγματοποιηθεί στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι βασικός στόχος είναι «η ασφαλής μεταβίβαση αυτού του σχεδόν 1.500 ετών κτίσματος στις μελλοντικές γενιές».
Στο πλαίσιο των εργασιών, σύμφωνα με τον υπουργό, έχουν ολοκληρωθεί οι παρεμβάσεις στους τάφους, στο Παιδικό Σχολείο, στον Πύργο του Ρολογιού και στο δάπεδο της στοάς. Παράλληλα, ολοκληρώθηκε η στατική ενίσχυση του βορειοανατολικού μιναρέ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον κύριο τρούλο, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες δομικής ενίσχυσης αλλά και συντήρησης των ψηφιδωτών.
«Έχει ολοκληρωθεί η προσωρινή μεταλλική στέγη και το προστατευτικό σύστημα κάλυψης για την προστασία του κύριου τρούλου», ανέφερε ο Ερσόι.
Όπως εξήγησε, ειδική πλατφόρμα που έχει κατασκευαστεί στο εσωτερικό του μνημείου επιτρέπει στα συνεργεία να πραγματοποιούν εργασίες τεκμηρίωσης, καθαρισμού και συντήρησης των ψηφιδωτών, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι λατρευτικές εκδηλώσεις και οι επισκέψεις.
Οι στατικές μελέτες έχουν εντοπίσει, σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό, ανάγκη ενίσχυσης και στο ανατολικό ημιθόλο. Εκεί αναμένεται να ξεκινήσει νέα φάση εργασιών, η οποία θα αφορά τόσο το σύστημα στήριξης όσο και τη συντήρηση των ψηφιδωτών, των ζωγραφισμένων διακοσμήσεων και των μαρμάρινων επιφανειών.
Οι υπόγειες σήραγγες, πάντως, αποτελούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην έρευνα γύρω από την ιστορία της Αγίας Σοφίας, με τις τουρκικές αρχές να εξετάζουν πλέον ποια τμήματα μπορούν να αποκατασταθούν και, εφόσον κριθούν ασφαλή, να καταστούν επισκέψιμα.
