Το «φαινόμενο ντόμινο – cascade effect» βρίσκεται, σύμφωνα με τον σεισμολόγο Γεράσιμο Παπαδόπουλο, πίσω από την καταστροφή που έπληξε το Νεπάλ, με εκατοντάδες νεκρούς και περισσότερους από 1.300 ανθρώπους να αγνοούνται.
Όπως εξηγεί, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι μια κατολίσθηση χιονοστιβάδας ή τμήματος παγετώνα, πιθανώς σε κατάσταση ημιτήξης, κατέληξε σε παγετώδη λίμνη ή φυσικό φράγμα. Η επακόλουθη θραύση του προκάλεσε ένα τεράστιο κύμα νερού, παρασύροντας μεγάλες ποσότητες φερτών υλικών και λάσπης.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η συμβολή ενός μικρού σεισμού στην αλληλουχία των γεγονότων δεν φαίνεται πιθανή, ενώ απορρίπτει την άποψη ότι πρόκειται για φαινόμενο που δεν έχει προηγούμενο.
Παρόμοιες καταστροφές έχουν καταγραφεί σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου. Στο Περού, το 1725, κατολίσθηση προκάλεσε τη διάρρηξη φυσικού φράγματος παγετώδους λίμνης και τεράστιες ποσότητες νερού και φερτών υλικών έφτασαν στην πόλη Ancash, προκαλώντας περίπου 1.500 θανάτους.
Ανάλογη τραγωδία σημειώθηκε και στην Ιταλία το 1963, όταν τεράστια κατολίσθηση στο φράγμα Vajont προκάλεσε κύμα νερού ύψους περίπου 250 μέτρων, με αποτέλεσμα να καταστραφούν οικισμοί και να χάσουν τη ζωή τους περίπου 1.900 έως 2.500 άνθρωποι.
Αναλυτικά αναφέρει:
«Όσα διαβάζουμε, ότι δηλαδή τα τραγικά που έγιναν στο Νεπάλ δεν έχουν ξανασυμβεί ποτέ, και ότι ίσως οφείλονται στην κλιματική κρίση, αποτελούν λόγια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Στο Νεπάλ είχαμε μια κλασική περίπτωση του «φαινομένου ντόμινο-cascade effect”», όπου μια αρχική φυσική διαδικασία προκαλεί άλλες που δεν θα συνέβαιναν χωρίς την αρχική. Από τα μέχρι τώρα δεδομένα προκύπτει ότι: η κατολίσθηση μιας χιονοστιβάδας, ή τμήματος παγετώνα πιθανώς σε κατάσταση ημιτήξης, κατολίσθησε, έφθασε σε παγετώδη λίμνη ή φράγμα, αυτό έσπασε και προκάλεσε τρομακτική πλημμύρα νερού με μεγάλες ποσότητες φερτών υλικών και λασπορροών. Το καταστροφικό αποτέλεσμα είναι γνωστό.
Η συμβολή ενός μικρού σεισμού σε αυτή τη διαδικασία δεν φαίνεται πιθανή.
Είναι δικαιολογημήνη η έκπληξη για το φαινόμενο που συνέβη στο Νεπάλ;
Όσοι γνωρίζουμε δεν εκπλαγήκαμε. Τέτοια φαινόμενα είναι από αιώνες γνωστά στον πλανήτη. Π.χ. στο Περού το 1725 μια χιονοστιβάδα κατολίσθησε σε στενή κοιλάδα και έσπασε το φυσικό φράγμα παγετώδους λίμνης.
Καταστράφηκαν χωριά και κωμοπόλεις. Ο αριθμός των νεκρών εκτιμάται ότι κυμάνθηκε μεταξύ 1.900 και 2.500. Το φράγμα παρέμεινε σχεδόν άθικτο και τα δύο τρίτα του νερού συγκρατήθηκαν πίσω από αυτό.Ο μεγάλος σεισμός μεγέθους 7.8 στο Ancash του Περού στις 31-5-1970, σε συνδυασμό με την χιονοστιβάδα και τις τρομερές λασπορροές που προκάλεσε στις πλαγιές των Άνδεων, αποτελεί τη σοβαρότερη φυσική καταστροφή στην ιστορία του Περού και του δυτικού ημισφαιρίου. Ο εκτιμώμενος συνολικός αριθμός θυμάτων κυμάνθηκε μεταξύ 66.800 και 70.000».
Οι αγνοούμενοι στο Νεπάλ
Ο προσωρινός απολογισμός από την καταστροφή στο Νεπάλ και την κινεζική περιοχή του Θιβέτ κάνει λόγο για τουλάχιστον 359 νεκρούς, ενώ περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Στο Νεπάλ, οι αρχές αναφέρουν 823 αγνοούμενους, μεταξύ των οποίων 517 αλλοδαποί. Η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς οι επιχειρήσεις εντοπισμού συνεχίζονται και τα στοιχεία μεταβάλλονται διαρκώς.
Το Νεπάλ αποτελεί δημοφιλή προορισμό για πεζοπόρους και ορειβάτες από όλο τον κόσμο, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την καταγραφή των αγνοουμένων. Οι αρχές αναμένεται να αναθεωρούν τον αριθμό τις επόμενες ημέρες, καθώς εντοπίζονται σοροί, επιβεβαιώνονται τα στοιχεία ταξιδιωτών και ξεκαθαρίζει η κατάσταση στις πληγείσες περιοχές.
